نمایشگاه 1 3
اسلاید 1 8
معرفی شرکت 9
تب شیر، پارزی زایمان، تخته بند

تب شیر از جمله ناهنجاری‌‌های متابولیکی بعد از زایمان در گاوهای شیری و برخی گونه‌های دیگر نشخوارکنندگان است. پس از زایمان و همزمان با اوج نیاز بدن گاو به کلسیم جهت انجام زایمان و تولید آغوز، گاو با درجاتی از هیپوکلیسمی(کاهش کلسیم خون) روبرو می‌شود که پیشرفت آن منجر به وقوع عارضه‌ای متابولیکی به نام تب شیر(milk fever) می‌گردد که برخلاف آنچه که نامیده می‌شود گاو معمولاً دچار تب نیست و حتی درجه حرارت بدن در بخش‌هایی از بدن مانند پوزه و گوش‌ها کمتر است که به عنوان یکی از علائم تشخیص به کار می‌رود.

از جمله روش‌های پیشگیری از این ناهنجاری متابولیکی که ارتباط بسیار زیادی با سایر ناهنجاری‌های متابولیکی مانند جفت‌ماندگی، جابجایی شیردان و حتی در مواردی آتونی(عدم انقباض) دستگاه گوارش دارد می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

1-     کاهش میزان علوفه‌های حاوی کلسیم و پتاسیم بالا مانند یونجه در جیره‌های انتظار زایش جهت کاهش میزان کلسیم دریافتی: این ناهنجاری بدنبال عدم تنظیم مناسب هموستئاز کلسیم رخ می‌دهد. فلسفه کاهش کلسیم دریافتی از جیره غذایی این است که سیستم هورمونی گاو را به سمت برداشت کلسیم از ذخایر استخوانی، بازجذب کلسیم از کلیه‌ها و همچنین افزایش میزان جذب کلسیم از روده‌ها ترغیب می‌کند که بعد از زایمان می تواند پاسخگوی نیاز بالای دام به کلسیم باشد. بدیهی است اگر تنها منبع تأمین کلسیم در زمان خشکی جیره غذایی باشد یا بعبارتی میزان کلسیم جیره بالا باشد مکانیسم‌های هورمونی لازم جهت این فرآیندها فعال نشده و احتمال ابتلای گاو به تب شیر افزایش می‌یابد.

2-     کاهش سطح کاتیون‌های جیره و منابع تأمین آن‌ها یا بعبارتی حذف یا تقلیل منابع خوراکی حاوی سدیم(نمک و جوش شیرین) پتاسیم(ملاس، تفاله چغندر و علوفه‌های کشت شده در مناطق با خاک دارای پتاسیم زیاد یا کود پتاس زیاد) و کلسیم(پودر صدف، کربنات کلسیم، دی کلسیم فسفات و ...) منیزیم(اکسید منیزیم و ...): مطالعات زیادی احتمال وقوع تب شیر را در زمان استفاده از جیره‌های با ظرفیت کاتیونی بالا نشان داده‌اند در این مورد شاخصی به نام تعادل کاتیون-آنیون(DCAD) وجود دارد که از تفریق میزان کاتیون‌ها از آنیون‌های جیره حاصل گردیده و نشان دهنده توان بالقوه جیره‌ها در ایجاد تب شیر است. میزان مناسب آن در جیره‌های انتظار زایش بین 150- تا 0 میلی‌اکی‌والان در کیلوگرم است.

3-     استفاده از نمک‌های آنیونی در جیره‌ها: این ترکیبات بر عکس کاتیون‌ها در جیره‌ها عمل کرده و میزانDCAD  را پایین می‌آورند. چند سالی است که به عنوان یک روش رایج در پیشگیری از تب شیر در گله‌های با مدیریت صحیح تغذیه‌ای به کار گرفته می‌شود. تنها مشکل استفاده از این ترکیبات خوشخوراکی پایین آن‌هاست که اگر به میزان بیشتر از حد مجاز استفاده گردد موجب کاهش اشتهای گاو، کاهش مصرف خوراک(همزمان با کاهش اشتهای گاو نزدیک زایمان) و ناهنجاری‌های متابولیکی دیگر می‌گردد که البته توصیه می‌گردد جهت حصول بهترین نتیجه از ترکیبی از این نمک ها که شامل سولفات‌ها، کلریدها و نمک‌های آمونیوم و فسفات استفاده گردد.

4-     تزریق زیرجلدی کلسیم و افزایش میزان کلسیم جیره بلافاصله پس از زایمان

5-      افزایش کاتیون جیره‌ها پس از زایمان.

6-      استفاده از پروپیونات کلسیم هم به دلیل انرژی زا بودن و تأمین پیش‌ساز گلوکز و هم به دلیل تأمین بخشی از کلسیم پس از زایش.

وقوع این ناهنجاری معمولاً با افزایش سن و تعداد زایش افزایش می‌یابد و در اغلب موارد در تلیسه‌ها رخ نمی‌دهد. عمدتاً گاوهای با ظرفیت تولیدی بالا و سن بیشتر حساسیت بیشتری به این ناهنجاری دارند. گاوهایی که سابقه ابتلا به این ناهنجاری را دارند نیز بسیار مستعد هستند. گاوهای 3 شکم به بالا گزینه‌های مناسبی برای وقوع تب شیر هستند.

*در تلیسه‌ها نیازی به اضافه‌کردن نمک‌های آنیونی وجود ندارد. اما حذف کاتیون‌ها به دلیل ارتباط با ناهنجاری دیگری به نام ادم پستان(تورم و عدم خروج شیر پس از زایمان) در دوره نزدیک زایمان قابل توصیه است.

درمان تب شیر معمولاً با تزریق آهسته و وریدی بروگلوکونات کلسیم، صورت می‌گیرد که در بسیاری از موارد پاسخگو است اما هزینه به مراتب بیشتری نسبت به پیشگیری دارد.

ذکر این نکته نیز ضروری است که ابتلای به یک ناهنجاری متابولیکی، زمینه را برای وقوع ناهنجاری‌های دیگر متابولیکی و حتی عفونی فراهم می‌آورد یا بعبارتی ناهنجاری‌های متابولیک به صورت زنجیروار سلامت گاو را تحت تأثیر قرار می‌دهند که این مسئله لزوم مدیریت صحیح تغذیه‌ای را در گله‌های گاو شیری روشن می‌نماید.

 در نهایت توصیه می‌شود با بکارگیری مدیریت صحیح تغذیه‌ای در دوره انتقال که 3 هفته مانده به زایمان و 3 هفته پس از آن را شامل می‌شود تا حد زیادی از این دست ناهنجاری‌ها پیشگیری کنید.

واحد تحقیق و توسعه آویژه دانه 

 

لیست